wystawa
Wystawa „Muszka w bursztynie. Witold Chomicz i Maria Kownacka na Sądecczyźnie"
Co łączy historię uratowanego koźlątka z opowieścią o dzieciach uczących się na górskich polanach? Sądecczyzna. To tutaj w latach 50. XX wieku Maria Kownacka i Witold Chomicz znaleźli materiał do dwóch książek: Rogasia z Doliny Roztoki (1957) i Szkoły nad obłokami (1958). Kownacka była już wówczas uznaną pisarką dla dzieci, Chomicz – grafikiem, profesorem krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych i znawcą sztuki książki.
Proste historie dla młodych czytelników posłużyły twórcom do mówienia o sprawach, które oboje traktowali bardzo poważnie. W Rogasiu los osieroconego sarniątka prowadzi do opowieści o przyrodzie i potrzebie jej ochrony. Szkoła nad obłokami kieruje uwagę ku kulturze mieszkańców górskich osiedli i wartości jej materialnych świadectw.
Witold Chomicz, "Pogwizd i dzieci", 1957, ilustracja do Rogasia z Doliny Roztoki, ze zbiorów Ziyada Raoofa.
Tytuł wystawy pochodzi ze wspomnienia Kownackiej o spotkaniu z Edwardem Grucelą, jednym z nauczycieli szkoły na Niemcowej. Opowiadając o życiu wysoko w górach, określił on ten świat jako „muszkę w bursztynie” – relikt, żywy skansen, miejsce, w którym czas jakby się zatrzymał. Metafora ta dobrze obrazuje temat wystawy: rzeczywistość Sądecczyzny obserwowana przez Kownacką i Chomicza została przez nich przetworzona i zachowana w słowie oraz obrazie.
Maria Kownacka, Wiktor Chomicz i Jan Wiktor, lata 50. XX w., fot. ze zbiorów Ziyada Raoofa.
Szczególną częścią ekspozycji są oryginalne ilustracje Witolda Chomicza do obu książek, pochodzące z prywatnej kolekcji Ziyada Raoofa i po raz pierwszy prezentowane publicznie. Towarzyszą im obrazy, szkice, projekty, makieta książki i inne materiały warsztatowe. Sama kolekcja jest więc jeszcze jedną „muszką w bursztynie”: zachowała nie tylko przedstawienia Sądecczyzny sprzed siedemdziesięciu lat, lecz także sposób projektowania książki w epoce przed cyfrowym składem. Można prześledzić drogę od obserwacji i szkicu, przez projekt i korektę, po drukowaną stronę.
Witold Chomicz, Matka czekająca, przełom 1945/1946, olej na dykcie, ze zbiorów Ziyada Raoofa.
Projekt strony tytułowej do Rogasia z Doliny Roztoki, karta makiety, ze zbiorów Ziyada Raoofa.
Wystawa „Muszka w bursztynie” zaprasza więc nie tylko do nostalgicznego powrotu do dawnych lektur, ale również do ich ponownego odkrycia. Do spojrzenia na książkę jak na przedmiot złożony z wielu warstw – tekstu, obrazu, idei, doświadczenia i kreacji. Jest również zachętą do postawienia pytania szczególnie nurtującego w kontekście muzealnym: co z otaczającego nas świata uznajemy za warte zachowania?
Projekt okładki Szkoły nad obłokami, 1957, gwasz, tusz na papierze, ze zbiorów Ziyada Raoofa.
Witold Chomicz, Zosia zamiatająca izbę, 1957, ilustracja do Szkoły nad obłokami, tusz, gwasz, ołówek na papierze, ze zbiorów Ziyada Raoofa.
Fotografie tutaj zamieszczone służą jedynie promocji wystawy, nie mogą być wykorzystywane do innych celów.
,,Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury - państwowego funduszu celowego"
,,Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury - państwowego funduszu celowego"
