filie

Zapraszamy do sądeckiego skansenu na wystawę etnograficzną pt. „Przemysł i rzemiosło ludowe na terenie Pogórza i Łemkowszczyzny”.

 

Wystawa czynna od 7 listopada 2021 do 22 maja 2022 r.

 

Wystawa  zrealizowana przez Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów  – oddział Skansen Wsi Pogórzańskiej im. prof. R. Reinfussa w Szymbarku w ramach projektu „Skansenova – systemowa opieka nad dziedzictwem w małopolskich muzeach na wolnym powietrzu”.

Na wystawie zaprezentowano archiwalne i współczesne fotografie rzemieślników przy pracy  oraz obiekty  przemysłu wiejskiego z terenu  Pogórza i Łemkowszczyzny. Fotografie pochodzą ze zbiorów  Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów  i Muzeum Regionalnego w Jaśle.

Dawniej podstawowym zajęciem ludności  wiejskiej na Pogórzu i Łemkowszczyźnie było rolnictwo i hodowla. Natomiast typowym zajęciem pozarolniczym było  różnego rodzaju rzemiosło oraz rękodzieło. Prace  wykonywano  zarówno  w ramach gospodarstwa domowego (był to prosty wyrób  mebli, sprzętu domowego, obróbka przędziwa), w  odpowiednio wyposażonych warsztatach (kuźnie, olejarnie, pracownie gancarskie) oraz w obiektach przemysłu wiejskiego (wiatraki, młyny wodne, folusze, tartaki).

Rzemiosło wiejskie Pogórzan reprezentowali  głównie kowale, bednarze, kołodzieje, cieśle, garncarze, stolarze. Było to zajęcie intratne, zawód ten wykonywali najczęściej  tzw. małorolni chłopi oraz mężczyźni z wielodzietnych rodzin kmiecych.  Biedniejsi mieszkańcy wsi   zajmowali się szyciem ubrań,  hafciarstwem, koronczarstwem, wyrobem butów.

Zajęcia pozarolnicze ludności łemkowskiej bazowały przede wszystkim na lokalnych surowcach  naturalnych, w związku z czym powszechna była produkcja wyrobów drewnianych, kamiennych  oraz dziegciu i mazi. Używano prostych, archaicznych narzędzi  przerabiając surowiec  najczęściej własny lub tanio zakupiony w najbliższej okolicy.

Od wielu lat dawne zajęcia i rzemiosła zanikają, ale wciąż jeszcze są osoby, które je pamiętają i kontynuują. Pokazy i warsztaty tradycyjnych rzemiosł i rękodzieła można zobaczyć w regionalnych skansenach.